1
گروه مدیریت ورزشی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی،بروجرد، ایران
2
دانشیارگروه مدیریت ورزشی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی ،سنندج، ایران
10.22080/jsmb.2025.28411.3939
چکیده
هدف: این مطالعه با هدف سناریوپردازی آینده حکمرانی شبکهای در ورزش ایران انجام شد.
روششناسی: این پژوهش با رویکرد استقرایی و بنیادی انجام شده است. روش تحقیق از نظر گردآوری دادهها آمیخته (کیفی و کمی) و راهبرد آن آیندهپژوهی است. رویکرد آیندهپژوهی بهصورت اکتشافی و مبتنی بر سناریوسازی با استفاده از منطق شهودی انتخاب شد. مشارکتکنندگان شامل مدیران ستادی، اعضای کمیتههای ملی، روسای فدراسیونها، مربیان، ورزشکاران و اساتید مدیریت ورزشی بودند. در بخش کیفی از نمونهگیری هدفمند و اشباع نظری با انجام 19 مصاحبه استفاده شد. در بخش کمی، 10 نفر از مشارکتکنندگان بهعنوان شورای راهبردی انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته، ماتریس تأثیرات متقابل با ابعاد 14×14 و ماتریس موازنه تأثیر با ابعاد 9×9 گردآوری شد. ارزیابی پژوهش براساس شاخصهای لینکلن و گابا (1985) شامل اعتبار، قابلیت اعتماد، انتقال و تأییدپذیری انجام شد. تحلیل دادهها با روش تحلیل مضمون، تحلیل اثرات متقابل و سناریونگاری صورت گرفت.
یافتهها: نتایج نشان داد که حکمرانی شبکهای در ورزش ایران به 14 متغیر وابسته است، اما چهار متغیر کلیدی شامل روابط بازیگران، مرکزیت شبکه، اجماعمحوری و مدیریت شبکه بهعنوان عدم قطعیتهای اصلی شناخته شدند که آینده حکمرانی را شکل میدهند. دو سناریوی اصلی شناسایی شد: 1) عبور از مرزهای بخشی و 2) اسیر در مرزهای بخشی، که سناریوی غالب، عبور از مرزهای بخشی بود.
نتیجهگیری: این یافتهها تأکید میکنند که آینده مطلوب حکمرانی شبکهای ورزش ایران از مسیر تقویت تعاملات سازنده بین بازیگران، مدیریت انطباقپذیر شبکه و ایجاد همسویی راهبردی، مشابه آنچه در سناریوی غالب (عبور از مرزهای بخشی) ترسیم شده، قابل دستیابی است.